Varis Hastaları İçin Öneriler

Varis toplardamarlarda ortaya çıkan yapısal bir sorundur. Genetik yatkınlık, hareketsizlik, aşırı kilolu olmak, dar giyinmek gibi sebeplere bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Özellikle genetik yatkınlığı olan bireylerde varislerin görülme riski oldukça yüksektir. Örneği varis hatslığından genetik yatkınlığın araştırıldığı bir çalışmada varisi bulunan hastaların %85inin ailsesinde de damar genişlemesi sorunu olduğu tespit edilmiştir. (1) Hastalığın ne olduğu hakkında detaylı bilgi almak için varis nedir, neden olur başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.

Varis Hastalığından Korunmak İçin Öneriler

Varis tedavi edilmedikçe ilerleme eğiliminde olan bir sorundur. Bu nedenle sadece varis oluşumunu engellemek için değil oluşmuş varislerin ilerlemesini engellemek içinde önlemler alınmalıdır. Bu yazımızda varis oluşumunun ve ilerlemesinin engellenmesi için yapılması gerekenlere değinilecektir.

Spor ve Egzersiz Yapmak Varis Oluşma Riskini Azaltmaktadır.

Varis hastalığının ortaya çıkmasında en önemli nedenlerden birisi hareketsizliktir. Yani uzun saatler oturmak ve ya ayakta kalmaktır. Uzun saatler oturan kişilerde kanın kalbe taşınması zorlaşır. Bu nedenle kirli kan damarda birikebilir. Aynı şekilde uzun saatler ayakta kalanlarda da kan kalbe taşınırken geriye kaçmalar yaşanabilir. Her iki durumda kirli kanın damarda birikerek damarın yapısının bozulmasına neden olabilir.

Kan dolaşımının kolaylaşması varisin oluşmasını ve oluşmuş varislerin ilerlemesini engeller. Bu nedenle spor yapılması ve hareketli bir yaşam tarzının benimsenmesi varis oluşumunu ciddi ölçüde engelleyebilir. Düzenli olarak spor ve egzersiz yapılması kan akışının sağlıklı bir şekilde devam etmesini sağlar. Bu sayede kirli kan damarda birikmez ve damarların yapısına zarar vermez.

Gebelik Döneminde Varis Oluşumuna Karşı Dikkatli Olunmalıdır.

Gebelik varis oluşma riskinin yüksek olduğu bir dönemdir. Gebeler arasında yapılan bir çalışmada genelik döneminde varis oluşma riskinin %40 daha fazla olduğu tespit edilmiştir. (2) Bu nedenle gebelik döneminde varis konusunda özellikle dikkatli olunmalıdır.

Gebelik döneminde ortaya çıkan hormonal değişimler damarların gevşemesine neden olmaktadır. Ayrıca bebeğin varlığı ile anne vücudunda normalden daha fazla kan bulunur. Yani damarlarda normalde daha fazla kan dolaşır. Bu durumda damarlara baskı uygulanmasına neden olur. Haliyle genişleyen damarlardan daha fazla kan geçince yapısal bozulmalar genişlemeler meydana gelebilir.

Gebelik dönemi özel bir dönem olduğu için bu dönemde varis oluşsa bile müdahale edilmez. Ancak varis çorabı kullanımı ve düzenli spor ile varis oluşma riski en aza indirilebilir. Doktorun tavsiye edeceği varis çorapları kullanılmalıdır. Ek olarak dar kıyafetler tercih edilmemelidir. Dar giyilmesi de dolaşımı olumsuz etkileyebilir.

Bacaklar Kalp Seviyesinden Yukarıda Olacak Şekilde Dinlendirilmelidir.

Varis hastalığı bacaklarda ağrıya neden olan bir hastalıktır. Özellikle ilerleyen varisler bacaklarda ciddi boyutta ağrıya neden olabilir. Varis kaynaklı ağrılar genellikle akşam saatlerinde yani bacaklara uygulanan baskının arttığı saatlerde görülür. Bu ağrılar bacakların altına yükselti koyarak dinlenince hafifler. Bunun nedeni bacakların kalp seviyesinden yukarı kaldırıldığında kan dolaşımının kolaylaşmasıdır.

Piyasada yukarıdaki görselde ki gibi ürünler satılmaktadır. Bu tür ürünlerin satın alınmasında gerek yoktur. Bu şekilde yükselti sağlayacak herhangi bir yastık yeterlidir.

Aşırı Kilodan Kaçınmalı, Kilo Kontrol Altında Tutulmalıdır.

Varislerin oluşmasında temel neden bacaklara uygulanan baskıdır. Bacaklara uygulanan baskı damarlar üzerinde bulunan ve kan taşınırken geriye kaçmasını engelleyen valflerin (kapakçıkların) hasar görmesine neden olur. Kapakçıkların hasar görmesi kirli kanın damarda birikmesine ve varisin yapısal olarak bozulmasına neden olur.

Aşırı kilolu olmakta bacaklara aşırı baskı uygulanmasına neden olmaktadır. Bu nedenle varis hastalığı kilolu kişilerde çok daha sık görülmektedir. Kilonun kontrol altında tutulması varis de dahil olmak üzere pek çok sağlık sorununun engellenmesinde etkilidir.

Uzun Süre Sabit Kalmaktan Kaçınılmalıdır.

Uzun süre oturmak ya da uzun süre ayakta durmak bacaklara baskı uygulanmasına ve kan dolaşımının zorlaşmasına neden olmaktadır. İş hayatında insanlar genelde ya masa başında uzun saatler oturur ya da uzun saatler ayakta kalır. Bu tür mesleklere sahip kişilerin en azından yarım saatte bir mola vererek odanın içerisinde olsa bile birkaç adım atması önerilmektedir.

Sıcak Ortamlardan Uzak Durulmalıdır.

Özellikle varis risk grubunda olan bireyler sıcak ortamlarda uzun süre kalmaktan kaçınmalıdır. Sıcak ortamlar damarların gevşemesine neden olur. Bu durumda varislerin oluşmasına uygun ortam hazırlamaktadır.

Genetik Yatkınlığı Olanlar Varis Konusunda Dikkatli Olmalıdır.

Özellikle genetik yatkınlık olan bireyler yukarıda bahsedilen hususlar konusunda dikkatli olmalıdır. Yapılan araştırmalar ailesinde genetik yatkınlık olan bireylerde varis görülme riskini %85 civarında olduğunu tespit etmiştir.(3) Yani varis oluşumu neredeyse kaçınılmazdır. Bu nedenle genetik yatkınlık olan bireyler varis oluşumunu engellemek ve oluşan varislerin ilerlemesini önlemek için tedbir almalıdır.

Referanslar

1.Anwar, M. A., Georgiadis, K. A., Shalhoub, J., Lim, C. S., Gohel, M. S., & Davies, A. H. (2012). A review of familial, genetic, and congenital aspects of primary varicose vein disease. Circulation: Cardiovascular Genetics, 5(4), 460-466.

2.Greenstone, S. M., Heringman, E. C., & Massell, T. B. (1957). Management of varicose veins during pregnancy. California medicine, 87(6), 365.

3.Lim, C. S., & Davies, A. H. (2009). Pathogenesis of primary varicose veins. British Journal of Surgery: Incorporating European Journal of Surgery and Swiss Surgery, 96(11), 1231-1242.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir